در ادامه‌ی مجموعه‌ی بررسی موسسات کنکوری، این بار به سراغ نقد و تحلیل موسسه ماز می‌رویم.
این نوشته به صورت فشرده، خلاصه ولی جامع و بر اساس اطلاعات منتشرشده‌ی خود موسسه، بازخوردهای عمومی و تجربه‌ی مشاوره‌ای من نوشته شده است.
هدف، نه تبلیغ است و نه تخریب؛ هدف این است که با نگاهی منصفانه به شما کمک کنم تا انتخاب آگاهانه‌تری داشته باشید. اگر اطلاعات تکمیلی یا اصلاحی راجع این نوشته دارید، با کمال میل در خدمتتون هستم و میتونید برام کامنت بزارید.
ماز در حال حاضر کلاس‌های آنلاین و آزمون‌های حضوری و غیرحضوری برای مقاطع ابتدایی، متوسطه اول و متوسطه دوم برگزار می‌کند.
در گذشته تمرکز ماز بیشتر روی کلاس‌های کنکور بود و برای پایه‌های پایین‌تر، به‌ویژه ابتدایی، کلاس مشخصی نداشت. اما از سال تحصیلی ۱۴۰۵-۱۴۰۶ برای دانش‌آموزان ابتدایی، متوسطه اول و متوسطه دوم کلاس‌های جدیدی تعریف شده است. این یعنی ماز می‌خواهد در کنار کلاس‌های کنکور، یک بسته‌ی کامل از کلاس و خدمات جانبی ارائه دهد.
با مقایسه‌ی عناوین و خدمات ارائه‌شده در سایت‌های موسسات کنکوری، قیمت‌های ماز به نسبت خدماتش جزء ارزان‌ترین‌هاست. (مقایسه‌ی من در تاریخ پاییز 1405 انجام شده و قیمت‌ها ممکن است تغییر کرده باشد. برای اطلاع از قیمت دقیق خدمات ماز به صفحه لیست قیمت ماز مراجعه کنید.)
دقت کنید که در اینجا درباره‌ی قیمت نسبت به عناوین خدمات صحبت می‌کنیم، نه کیفیت. ارزان‌بودن لزوماً به معنی کیفیت پایین نیست و گران‌بودن هم تضمین کیفیت نیست.
تأثیر قیمت بر آزمون‌ها: به نظر من قیمت پایین برای آزمون‌های آزمایشی یک مزیت است. وقتی تعداد داوطلبان بیشتر باشد، شما می‌توانید خودتان را با جامعه‌ی آماری بزرگ‌تری مقایسه کنید و تراز و رتبه‌ی دقیق‌تری به دست بیاورید.
تأثیر قیمت بر کلاس آنلاین: در کلاس آنلاین، که شاید حتی از آزمون مهم‌تر باشد، ماجرا کمی متفاوت است. هرچه تعداد کاربران یک کلاس بیشتر باشد، فرصت شما برای رفع اشکال، پرسیدن سؤال و گفت‌وگو با استاد کمتر می‌شود. اگر فقط بیننده‌ی کلاس هستید، مشکلی نیست. اما اگر رفع اشکال برایتان مهم است، این موضوع را در انتخاب جدی بگیرید.
خرید تک‌درس یا فقط آزمون: بر اساس اطلاعات موجود، در حال حاضر امکان خرید تک‌درس در ماز وجود ندارد و خرید به‌صورت پکیج است. این سیاست ممکن است دلایل فنی یا تجاری داشته باشد که ما از آن‌ها خبر نداریم. اما از نگاه مشاوره‌ای، دانش‌آموزی که فقط یک درس ضعیف دارد یا بودجه‌ی محدودی دارد، ترجیح می‌دهد فقط همان درس را بخرد، و در شرایط اقتصادی فعلی، پکیج اجباری می‌تواند برای بعضی خانواده‌ها فشار زیادی ایجاد کند.
بعد از قیمت، مهم‌ترین معیار دانش‌آموزان در انتخاب موسسه، اساتید آن است. ماز ترکیب متنوعی از اساتید دروس مختلف دارد و در این بخش، به‌طور کلی نگرانی خاصی وجود ندارد؛ اساتید شناخته‌شده و پرطرفداری در دروس مختلف دارند.
نکته‌ای که نظر مرا جلب کرد این است که چند استاد شاخص ماز در سال‌های اخیر در کلاسینو، یکی از رقبای جدی ماز در کلاس‌های آنلاین، تدریس می‌کردند؛ از جمله امید مصلایی (شیمی)، محمد عمارلو (زیست‌شناسی)، فراز توکلی (فارسی)، شاهرودی (عربی)، خسرو محمدزاده (ریاضی انسانی) و جابری (زبان). این جابه‌جایی برای بسیاری از دانش‌آموزان سؤال‌برانگیز است:
پاسخ دقیق این سؤال‌ها را فقط خود اساتید و موسسات می‌دانند. برای دانش‌آموز نکته‌ی مهم این است که انتخاب استاد باید بر اساس سبک تدریس، سطح کلاس و نیاز شخصی خودش باشد، نه برند موسسه. ماز با فهرست متنوع اساتیدش به شما اجازه می‌دهد استاد دلخواهتان را پیدا کنید. پیشنهاد می‌کنم قبل از خرید، نمونه‌ی تدریس یا جلسات رایگان هر استاد را ببینید.
اگر اشتباهات احتمالی در سؤال و پاسخ‌نامه را که ممکن است برای هر موسسه‌ای پیش بیاید کنار بگذاریم (البته به شرط اینکه تبدیل به رویه نشود)، آزمون‌های ماز در فضای مجازی استقبال قابل‌توجهی داشته‌اند. ثبت‌نام آسان، اجباری‌نبودن روش خاص ثبت‌نام، امکان شرکت حضوری و غیرحضوری و تیپ مناسب سؤال‌ها از نقاط قوت این بخش است. بر اساس میزان استقبال در فضای مجازی، به نظر می‌رسد بخشی از داوطلبان آزمون‌های قلم‌چی به ماز روی آورده‌اند. (این برداشت من از بازخوردهای عمومی است، نه آمار رسمی.)
ماز در ابتدای فعالیت تمرکزش را روی آزمون‌ها گذاشته بود و سؤال‌هایش را بر اساس بودجه‌بندی آزمون‌های قلم‌چی طراحی می‌کرد. به مرور، با توجه به نقدهایی که به آزمون‌های قلم‌چی وارد بود، این خدمت را توسعه و بهبود داده است.
یک نکته‌ی مشاوره‌ای مهم: به تجربه‌ی من در سال‌ها برنامه‌ریزی درسی و مشاوره‌ی تحصیلی، رتبه‌های برتر کنکور فقط به یک آزمون اکتفا نمی‌کنند. حتی اگر در یک موسسه ثبت‌نام نکنند، از سؤال‌های موسسات دیگر هم برای سنجش خودشان استفاده می‌کنند. شما هم می‌توانید همین کار را بکنید و تک بعدی نباشید.
مثل بسیاری از موسسات بزرگ، ماز هم حواشی خودش را دارد: رقابت تبلیغاتی با موسسات دیگر در فضای مجازی، اسپانسری برنامه‌های اینترنتی و بحث‌های مختلف راجع بحث مجوز و…
این حواشی بخشی از فضای رقابتی این صنعت است. اما توصیه‌ی من به شما دانش‌آموز این است که تا حد ممکن درگیر آن‌ها نشوید. شما نه مسئول رقابت میان اساتید هستید و نه سهام‌دار موسسات. وقت و انرژی شما باید صرف درس‌خواندن شود.
شمارگان و نوبت چاپ درج‌شده در شناسنامه‌ی کتاب لزوماً معادل فروش واقعی نیست و مرجع مستقلی برای راستی‌آزمایی آن در دسترس عموم وجود ندارد. در آخرین نمایشگاه کتاب تهران که آمارش منتشر شد، کانون فرهنگی آموزش قلم‌چی با فروش ۲۴ هزار و ۴۱۱ نسخه در رتبه‌ی دوم قرار گرفت و رتبه‌ی اول متعلق به ناشری غیرکنکوری بود. البته این آمار فقط مربوط به دوره‌ی نمایشگاه است نه در طول سال!
ماز در جایی به این ادعا اشاره کرده است که منبع آمار آن برای من مشخص نیست. به نظر من، با توجه به اینکه ماز بیشتر از طریق طرح‌های اشتراکی می‌فروشد که کلاس، آزمون و کتاب را یکجا ارائه می‌کنند، این رقم می‌تواند ناشی از همین ثبت‌نام‌ها باشد. این فقط یک تحلیل است، نه یک واقعیت اثبات‌شده. در مجموع، انتشارات شناخته‌شده‌ای مانند خیلی سبز، گاج، مبتکران و نشر الگو هنوز در میان دانش‌آموزان شناخته‌شده‌تر هستند.
ادعای «بزرگترین» وقتی معتبر است که نهاد مستقلی بتواند آن را تأیید کند، و تا جایی که من می‌دانم چنین مرجعی وجود ندارد. اما مهم‌تر از آن، سؤال این است: بزرگ‌بودن برای شما چه مزیتی دارد؟ ثبت‌نام در موسسه‌ی بزرگ‌تر به‌خودی‌خود نه رتبه‌ی بهتری می‌آورد و نه سودی. معیارهای انتخاب شما باید قیمت، کیفیت آزمون، کیفیت تدریس و پشتیبانی باشد، نه شعارهای تبلیغاتی.
نقاط قوت ماز:
نکاتی که باید مدنظر داشته باشید:
ماز برای چه کسی مناسب است؟ برای دانش‌آموزی که پکیج کامل می‌خواهد، به آزمون‌های آزمایشی با جامعه‌ی آماری بزرگ اهمیت می‌دهد و بودجه‌ی نسبتا محدودی دارد.
ماز برای چه افرادی پیشنهاد نمی‌شود؟ برای دانش‌آموزی که فقط یک یا دو درس خاص نیاز دارد، یا رفع اشکال مستقیم و تعامل زیاد با استاد برایش اولویت اصلی است.
پیشنهاد نهایی من: قبل از ثبت‌نام، نمونه‌ی تدریس استاد مدنظرتان را ببینید، سوالات آزمون‌ها رو ببنید و بعد تصمیم بگیرید و فراموش نکنید که موفقیت در کنکور بیشتر به برنامه‌ریزی و تلاش خودتان بستگی دارد تا نام موسسه. و الزاما هر کاری که بقیه می‌کنند دلیل نمیشه که شما اون رو انجام بدین!
نویسنده: محمدرضا بهمرام
سایر مطالب:
